استفاده از clang برای corss compile

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

خب بعد از مدتها دارم مینویسم و از این که این فرصت پیش اومده خوشحالم. موضوعی که الان میخوام در موردش بنویسم اینه که چطور میشه با استفاده clang که یک کامپالر جدید هست، کدی رو برای یک دستگاه embedded که اتفاقا کامپایلر gcc و کل زندگی خودش رو داره کامپایل کرد.

ممکنه بگید این به نظر غیر ممکن میاد اما مخصوصا توی C میشه یه چنین کاری انجام داد و clang و نسخه‌های جدید gcc قدرت این کار رو دارن که کد رو جوری کامپایل کنن که روی دستگاه‌های قدیمی کار کنه. چیزی که نیاز دارید اینکه اول به مجموعه کامپایلر دسترسی داشته باشید و اون کامپایلر حاوی چیزی به اسم sysroot باشه. کلا منظور از sysroot اینکه کل کتابخانه‌ها و ابزارهای لازم برای ساختن یک سیستم عامل کامل برای اون platform رو داشته باشید. دومین چیزی که نیاز دارید اینه که یه چیزی به نام target رو بدونید. این معمولا یه چیز سه بخشی هست که نشون میده cpu چیه، ساختار فایل اجرایی چیه، سیستم عاملی وجود داره یا نه. مثلا به چند مورد ازشون اینهاست armv7l-linux-gnueabihf یا arm-linux-gnueabihf که هر بخش از این سه گانه میگه چی به چیه.

یکی دیگه از چیزایی که مهم میشه اینه که کجا دنبال کامپایلرهای gcc بگرده که خود رو با اونها تطبیق بده خب اون رو هم باید بگید.

نکته بعدی که مهمه اینه که بگید از چه linker ای استفاده کنه. چرا؟ چون linker هست که زمان اجرا میاد و نرم افزار رو واقعا سر هم میکنه و قابل اجرا میکنه. مثلا اگه قرار باشه یه فایل تست رو کامپایل کنید احتمالا باید یه چنین چیزی رو اجرا کنید.

[/crayon]

حالا این تست رو که بتونید روی بردتون اجرا کنید میتونید اون رو با makefile یا CMake هم ترکیب کنید و چیزهای جالبی بدست بیارد

همین!

لذت برنامه نویسی: ذخیره سازی داده

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

مدتی هست که دوست دارم بنویسم و نمیرسم. حالا بعد از مدتها اشتیاق به نوشتن اونقدر زیاد هست که دارم مینویسم.

هدف از این پست معرفی روندها ذخیره سازی دیتا توی کد هست. بارها میشه که ما دوست داریم یه اطلاعاتی رو ذخیره کنیم و اون رو بعدا بازیابی کنیم. وقتی سطح پایین با این اطلاعات برخورد میشه معمولا مساله عجیبی هستند و بایستی به روش مناسب اونها رو پیاده سازی کرد تا ویژگی‌های زیر رو داشته باشه.

  1. سایز دیتا و فایل متغیر باشه و بشه اون رو اضافه کرد
  2. فیلدهای دیتا قابل اضافه و کم کردن باشه
  3. حجم کد لازم برای این کار کم باشه که بشه روی دستگاه‌های سطح پایین مختلف ازش استفاده کرد.

راه حل‌ها

چیزهایی که من با توجه به جستجوهام پیدا کردن اینها هستن:

  1. پیاده‌سازی از اول: یعنی وابسته به نیازمون یه ساختار قابل افزایش خوب پیاده‌سازی کنیم
  2. استفاده از فرمت‌های متنی: فرمت‌های متنی که معمولا میشه استفاده کرد ini, xml, cvs, json, yaml هست. ایراد اینها اینه که چون متن هستن حجم زیادی میگیرن و عملا به صرفه نیستن. معمولا میزان پردازش لازم برای parse اونها هم کم نیست.
  3. استفاده از تکنولوژی های serialization مثل protocol buffer, thrift هست که با استفاده از اونها میتونید یه دیتا رو توصیف کنید و همون دیتا رو بصورت آرایه ذخیره کنید. اونها معمولا از schema evolution یعنی تغییر ساختار دیتا هم پشتیبانی می‌کنن.
  4. استفاده از دیتابیس های سبک مانند sqlite
  5. استفاده از کتابخانه‌های ذخیره سازی nosql مثل unqlite یا level db یا berkeley db که هر کدومشون به ما امکان ذخیره سازی دیتای با فرمت نامشخص رو میدن.

انتخاب من

من در پروژه‌هام از یه ساختار با سایز مشخص، ini ، sqlite و unqlite استفاده کردم. الان ترجیحم استفاده از با این اولویت هست:

  1. اول sqlite چون خیلی امکانانت سطح بالایی میده
  2. استفاده از unqlite و یا ini. البته با ini ما به مشکلات زیادی خوردیم اما unqlite رو هم اونقدر توی فیلد تست نکردم
  3. تهش پیاده کردن ساختار با سایز مشخص هست که کلی دردسر داره

همین

زیر پوست داکر چه خبر است

اینم یه تجربه پراکنده دیگه! این پست قرار بود جای دیگه‌ای منتشر بشه اما خب نشد. پس اینجا منتشرش میکنم. این متن رفرنس‌های زیادی کم داره که انشالا بعدا اضافه‌شون میکنم

در این پست قرار است که به زیرساخت‌هایی که داکر مبتنی بر آن ساخته شده است اشاره شود. هدف نهایی نشان‌دادن این موضوع است که داکر امکانات خود را به چه صورت ارائه می‌کند.

مقدمه

قاعدتا هم‌اکنون که در حال خواندن این متن هستید می‌دانید که داکر چیست و احتمالا می‌دانید که چگونه کار می‌کند. داکر خود مبدع موضوع جدیدی نبوده است و بر دوش تکنولوژی‌هایی توسعه یافته ایستاده است. استفاده از هریک از این تکنولوژی‌ها به تنهایی دردسر زیادی داشته و داکر با تجمع و آسان کردن استفاده از آنها توانسته است به اقبال عمومی دست یابد. در این پست بصورت خلاصه به بررسی این تکنولوژی‌ها پرداخته می‌شود.

کرنل لینوکس

بخش عمده‌ای از امکاناتی که داکر فراهم می‌کند، با استفاده از سازوکارهایی که در کرنل وجود دارند پیاده‌سازی شده‌اند. با در کنار هم قرار گرفتن این تکنولوژی‌ها داکر توانسته است که به ارائه خدمات بپردازد. لیست این تکنولوژی‌ها عبارتند از:

  • فضای نام(namespace)ها در لینوکس: فضا‌های نام این امکان را بوجود می‌آورند که بتوانند بخشی از منابع سیستم را بصورت ایزوله به پروسه‌هایی که درون آنها قرار دارند ارائه دهند. این منابع تنها توسط پروسه‌های درون آن قابل روئیت است. فضاهای نامی در داکر مورد استفاده قرار گرفته‌اند عبارتند از
    • فضای‌نام PID: که باعث می‌شود پروسه تنها پروسه‌های درون خود را ببینند
    • فضای‌نام NET: که باعث می‌شود بتوان کارت‌شبکه، پشته شبکه و سایر موارد را بصورت ایزوله ارائه کرد.
    • فضای‌نام IPC: که روندهای ارتباطی بین پروسه‌های مختلف را ایزوله می‌کند.
    • فضای‌نام MNT: که نحوه اتصال(mount) واسط‌های ذخیره سازی را ایزوله می‌کند.
    • فضای‌نام UTS: که نام کامپیوتر(hostname) و دامنه(NIS) را ایزوله می‌کند.
  • گروه‌های کنترلی یا cgroups: کرنل لینوکس این امکان را فراهم می‌اورد که پروسه‌ها در یک ساختار سلسله مراتبی قرار گفته و دسترسی آن به منابع سیستم محدود شود و مورد پایش قرار گیرد. این باعث می‌شود بتوان به عنوان مثال میزان استفاده از سی پی یو یا رم را کنترل کرد.

فایل سیستم

تکنولوژی دیگری که در داکر مورد استفاده قرار گرفته است، استفاده از یک سیستم فایل خاص به ویژگی copy on write است. سیستم فایلهای با این ویژگی را می‌توان بصورت لایه لایه ذخیره کرد و هنگام انتقال در صورت وجود داشتن نسخه قبلی تنها تفاوت‌ها را ارسال نمود. همچنین این امکان به ما این اجازه را میدهد که بتوانیم تغییرات را نسخه متفاوت همانند یک سیستم مدیریت نسخه پیگیری نماییم. سیستم فایلی که داکر از آن استفاده union file system است که ویژگی‌های زیر را دارد:
– بصورت لایه‌ایست
– هر لایه بایستی commit شود
– هر لایه بصورت فقط خواندنی ذخیره می‌شود.
– تنها فایلهای تغییر یافته در آن لایه ذخیره می‌شوند.

اجرا یک کانتینر

برای اجرای کانتیر و مشخص کردن تمام مشخصات آن بایستی این مشخصات را به فرمتی توصیف کرد. در داکر این فرمت container format نام داشته و داکر سعی در استاندارد کردن آن را دارد.

دوپینگ گیط‌ی ;) – دوره کوتاه و فشرده git

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

حدودا ۲ روز پیش با خودم عهد کردم که یه ویدئو کوتاه آموزش درباره git درست کنم به اسم «دوپینگ گیط‌ی ;)». بعد از ۱۰ ساعت کار مفید این ویدئوی ۲۵ دقیقه‌ای در مورد گیت آماده شده که میگذارمش اینجا که ببینید.

مطالبی که توش مطرح میشه اینا هستن:

  • نصب و راه‌اندازی
  • مفاهیم گیت
  • ساختن یک منبع کد محلی
  • اضافه کردن و کامیت!
  • تغییر و کامیت!
  • تاریخچه تغییرات
  • سرور git
  • گرفتن از سرور
  • فرستادن تغییرات
  • شاخه‌ها
  • بروزرسانی و ادغام
  • برچسب‌ها
  • برگردادن تغییرات

سورس فایل ارائه هم مثل سورس این مطلب توی github من در دسترس هست.

ویدئو

در یوتیوب:

در آپارات:

لذت برنامه نویسی: معرفی gerrit

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

خب الان که من فرصت نوشتن بیشتر دارم تصمیم گرفتم یکم در مورد gerrit بنویسم. توی هر شرکتی معمولا یه چیزی به اسم «چرخه حیات توسعه نرم افزار» وجود داره که آدم‌ها ازش بصورت آگاهانه یا به وسیله اونچیزی که فرهنگ اون تیم یا گروه دیکته میکنه ازش استفاده می‌کنند. که اگه عمری بود بیشتر در موردش می‌نویسم. چرخه حیات کارهایی که ما در شرکت انجام می‌دیم به این شکله که:

  • کارهای موجود بصورت فردی از لیست کارها انتخاب میشه و انجام میشه
  • پس از نهایی شدن کار کدها برای merge در اختیار بقیه قرار می‌گیرن
  • پس از تایید توسط jenkins و حداقل یکی از افراد تیم بسته به تشخیص بررسی کننده کارها merge میشن
  • پس از این مراحل هم که تسترها شروع به بررسی کد می‌کنند.

معرفی gerrit

حالا پست امروز یه معرفی کوتاه و از ابزاری هست به اسم gerrit که ما از اون برای merge استفاده می‌کنیم.

روند هم اینه که با امکاناتی که gerrit در اختیار ما قرار میده، بعد از ارسال کد یک مرج محلی اتفاق میفته و کد توسط ci که همون jenkins باشه کنترل و کامپایل میشه. اگه این مرحله درست بود jenkins به gerrit میگه که اگه کسی review کرده میتونه تغییرات رو merge کنه و گرنه تا عدم موفقیت jenkins کسی نمی‌تونه کد رو اشتباهی merge کنه. این تضمین میکنه که دیگه کسی چیز اساسی رو خراب نمی‌کنه. پس از تایید jenkins هم افراد میتونن کد رو بررسی و تغییرات رو merge کنن. همچنین gerrit پلاگین‌هایی داره که کمک میکنه تا ما اون رو به جاهای مختلف مثل jira وصل کنیم و از اینکه یه کار آماده‌است و یا یه کار merge شده با خبر بشیم و حتی وضعیت موارد رو تغییر بدیم.

بعد از بررسی روند کا نوبت به پیش فرضهای هست که توی gerrit وجود داره.

  1. اینکه مدیریت منبع git در کنترل gerrit هست و ازش به عنوان یک git server استفاده می‌شه. یعنی اگه سرور دیگه‌ای مثل github هم وجود داره کپی gerrit هست نه بالعکس
  2. اینکه تغییرات هرچقدر هم که زیاد و مداوم باشن در نهایت در قالب یک commit ارسال میشن. ممکنه بگید که خب اگه من خواستم وسط کارم push کنم چی؟ جواب اینه که هر کامیت یک تغییر هست و تغییر میتونه draft باشه که یعنی هنوز کامل نشده
  3. اینکه gerrit تلاش میکنه که تاریخچه کد خطی بمونه و این در مجموع خوبه. برای خطی نگه داشتن تاریخچه به شدت از rebase استفاده می‌کنه

حالا اگه بخوام بصورت خلاصه مزایا و معایب رو بگم هم اینا به ذهنم میرسه

مزایا و معایب gerrit

مزایا:

  1. تاریخچه خطی
  2. ثبات در عملکرد
  3. وجود ابزار git review برای ارسال به gerrit و راحت کردن استفاده از gerrit
  4. شفافیت روند کاری بررسی کرد
  5. راحتی integrate شدن با ابزارهای دیگه مثل jira و jenkins و gitlab

معایب:

  1. مستندات گنگ. خیلی پیدا کردن چیزهای ساده توی gerrit آسون نیست
  2. زمان زیادی برای یادگیری استفاده از gerrit مورد نیاز هست

در آخر بگم که بگم که روند کاری که هریک از این ابزارها پیشنهاد میدن یک روند دیکته شده است و ممکن به مذاق شما خوش نیاد پس از هر روشی که به مذاقتون خوش میاد استفاده کنید. ما هم یه مدت از gerrit استفاده کردیم بعدش از gitlab و دوباره برگشتیم gerrit چون به نظرمون gerrit بهتر بود

همین!

لذت برنامه نویسی: نحوه کار ما با jenkins

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

خب حدودا سه سال قبل من از جای خالی continues integration نوشتم. حالا حدود بعد از سه سال میخوام دوباره به موضوع رجوع کنم و درباره jenkins بنویسم

توی این سه سال اتفاقات زیادی افتاده. ما روند build رو با استفاده از cmake بهتر کردیم. یادگرفتیم که چی به چیه. حدودا انتهای سال قبل بود که توی شرکت منابع و علم کافی برای پیاده‌سازی روند ci بوجود اومد و ما شروع کردیم به استفاده از jenkins.

نصب و راه‌اندازی jenkins به نسبت آسون و راحت بود. کاری که jenkins برای ما میکرد این بود که به یه دلیلی(بخونید ماشه) شروع به کامپایل کد میکرد. روند کامپایل هم آسون بود. یعنی اینکه یه سری پروژه معمول رو میشناسه مثل cmake, make, gradle, maven داره که کار رو راحت میکنه

ما اول به یه پروژه معمولی که بصورت ساعتی اجرا میشد شروع کردیم فقط نکتش اینه که ما با سخت‌افزارهای مختلف کار میکنیم و این تنها برای یکی از سخت‌افزارهامون کار میکرد. بعدش یه پروژه معمولی دیگه اضافه کردم که با cppcheck کار static analysis رو روی کدمون بصورت ساعتی انجام میداد.

در مرحله بعد با استفاده امکانی از jenkins pipeline تمامی سخت‌افزارها رو باهم کامپایل کردیم و cppcheck هم به عنوان یک مرحله از این خط لوله ما انتخاب شد.

در قدم بعدی هم این ماجرا رو به git وصل کردیم و به ازای هر کامیت یا هر درخواست بررسی که روی کدمون انجام میدیم شروع به کامپایل میکنه و ما میدونیم که دیگه تغییرمون چیزی رو خراب نمیکنه.

در قدم‌های بعدی میخوایم تست اتوماتیک و تست روی سخت‌افزار رو هم پیاده کنیم که اون داستان‌های خودش رو داره. ما آهسته و پیوسته حرکت کردیم تا به این نقطه رسیدیم. شاید کند بودیم شاید هم خوب عمل کردیم ولی خوبیش اینه که راه روشنی پیش رو داریم.

فعلا همین!

openwrt و اضافه کردن یک پکیج جدید

اینم یه تجربه پراکنده!

توی پست قبل من OpenWrt رو معرفی کردم. بعد از یه مدت متوجه شدم که یه پروژه جدید به نام LEDE ایجاد شده که انگار همونه و الان حدود ۲ سال هست که OpenWrt زیاد بروزرسانی نمی‌شه. حالا با توجه به علاقه‌ام به کارهای نزدیک سخت‌افزار و مسائل مرتبط به cross compile سعی کردم که کل OpenWrt رو کامپایل کنم و سعی کنم یه پکیج جدید بهش اضافه کنم.

البته پکیجی که من دنبالش بودم tun2socks بود که پکیجش بصورت غیر رسمی وجود داشت. کاری که من کردم این بود که آدرس‌ها رو عوض کردم و یادگرفتم که چطور میتونم اون رو برای روترم کامپایل کنم. نتیجه کار من رو میتونید توی گیت‌هاب من پیدا کنید

روند کار به ترتیب اینجوریه که:

  1. اول سورس کد رو با گیت از گیت‌هاب میگیرید
  2. دوم با توجه به راهنمای آنلاین تمام پکیج‌ها رو دانلود میکنید
  3. پکیج رو اضافه می‌کنید
  4. با استفاده از نوع معماری سیستم و نوع دستگاه و پکیج‌ها رو انتخاب می‌کنید
  5. و از ابتدا کامپایلر و کل لینوکس و پکیج رو کامپایل میکنید

پینشهاد میکنم که برای شروع اینها بخونید:

امیدوارم به دردتون خورده باشه!

همین!

دوره گیت: معرفی و مقدمه

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

من یه مدت قبل تصمیم گرفتم که یه درس آموزشی در مورد git برای فرادرس ضبط کنم که دلیل‌های مختلف موفق به ضبط و اتمامش نشدم. فقط تونستم قسمت اول رو ضبط کنم. حالا میخواستم که بصورت کم کم ضبط رو انجام بدم که باز هم می‌بینم در کوتاه مدت نمیشه. پس تصمیم گرفتم این معرفی رو منتشر کنم تا ببینم بازخوردها نسبت بهش چیه.

توی این قسمت یه معرفی و تاریخچه‌ی کوچکی از سیستم‌های کنترل نسخه و git میگم. امیدوارم از نگاه کردن به ویدئو لذت ببرید

بابت اینکه ویدیو رو مشاهده می‌کنید تشکر می‌کنم. در صورتی که نظری داشتید، با من در میان بگذارید.

لذت برنامه‌نویسی: ساختن header فایل در cmake

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

با توجه به شلوغی‌های روز افزون زندگی، دارم سعی میکنم که به حد یک نوشته در ماه برسم. قبلا در مورد cmake نوشتم و حالا خواستم یه مورد دیگه که شاید به درد کسی بخوره رو بنویسم.

ما توی کارهایی که انجام می‌دیم سعی کردیم که ویژگی‌های مختلف نرم‌افزارمون قابل فعال و غیر فعالسازی باشه. هر مشتری هم نیازهای خاص خودش رو داره و یه زیرمجموعه از ویژگی‌ها رو تحویل میگیره. کاری که انجام داده بودیم استفاده از پیش‌پردازندهها برای این کار بود. بدین شکل که هر ویژگی یه پیش پردازنده مخصوص خودش داشت که فعال یا غیر فعال میشد.

این روند فعال و غیر فعال سازی همیشه با مشکلات جدی همراه بود بدین صورت که همکارها به علت زیاد بودن و متغیر بودن ویژگی‌ها برای مشتری‌ها بایستی این فایل رو زیاد تغییر میدادن و این تغییرات زیاد باعث می‌شد که خطای انسانی داشته باشن و یه چیزایی یادشون بره و یا اضافه کامپایل کنند و به مشتری بدن

کاری که ما کردیم این بود که این هدر خاص که همه این تعاریف توش بود رو بجای دستی ساختن به کمک cmake ساختیم به این شکل که

  1. یه متغیر از نوع cached تعریف کردیم که بشه به عنوان پارامتر زمان کامپایل اضافه بشه
  2. بر اساس اون متغیر برای هریک از ویژگی‌ها یک مقدار فعال و غیر فعال تخصیص دادیم
  3. از اون متغیرها استفاده کردیم و فایل اصلی رو ساختیم

نمونه این کار به این شکل هست که توی CMakeLists.txt یه چنین چیزی نوشتیم

توی فایل

هم یه چنین چیزی هست

و به این شکل این فایل بصورت اتوماتیک ساخته میشه و قابل استفاده است

برای اجرا کردن هم میشه با این دوتا دستور برای مشتری‌های مختلف کامپایل کرد

همین!

لذت برنامه نویسی: نوشته‌های من در مورد git

اینم یه تجربه پراکنده دیگه!

من مدتی میشه که با مجله هایو همکاری دوستانه دارم و سعی میکنم مطالبی که عمومی تره رو اونجا بنویسم. حالا توی این مدت من ۳ تا مقاله در مورد git نوشتم که اونجا منتشر شده. پیشنهاد میکنم اگه دوست داشتید برید و بهش سر بزنید

لیست مقالات از این قراره

همین!

پ.ن. خوشحال میشم به مابقی نوشته‌های من توی اونجا سر بزنید.